"Mij muziek gaat over mijn ziel"        
door Peter de Bruyn

Dinsdag 30 oktober 2007 - TILBURG/DEN BOSCH - "Als ik al in een traditie sta, dan is het die van de zonen en dochters van Afrikaanse immigranten in Europa", zegt zangeres en songschrijfster Sara Tavares.

De in Lissabon geboren Sara Tavares treedt de komende weken op in Nederlandse theaters, ook in Tilburg en Den Bosch.

Foto Joke Schot  

 "Dáár voel ik mij mee verbonden. Met de generatie die thuis volgens Afrikaanse tradities werd opgevoed, maar op straat dagelijks in aanraking kwam met de Europese cultuur. Dat zie je terug in Lissabon, in Parijs, Londen, Brussel, overal. Een beetje 'roots' plus een beetje plaatselijke invloed." Bij Sara is die mix overduidelijk. Haar Kaapverdische 'roots' - ze is in Lissabon geboren uit Kaapverdiaanse ouders - lijken op haar begin vorig jaar verschenen doorbraakalbum Balancê zelfs bijna kopje onder te gaan in de veelheid aan muzikale ingrediënten. Een regelrechte tropicanacocktail, die even genietbaar is voor de latin- of bossanovaliefhebber als voor de chillende loungeconsument. Daarbij heeft de zangeres, inmiddels achter in de twintig, zich ontwikkeld tot een even sympathieke als zelfverzekerde podiumpersoonlijkheid. Vanaf eind oktober is ze in ons land voor een theaterconcerten, ook in Tilburg en Den Bosch. Zingen doet ze al haar hele leven. Maar professioneel werd het in 1994 toen ze, amper zestien jaar, eerst in een Idols-achtige televisieshow verscheen, vervolgens aan de Portugese voorronde voor het Eurovisie Songfestival meedeed, en na het winnen daarvan in heel Europa op tv te zien was met het liedje Chamar A Música. Ze werd er achtste mee. "Dat was zo'n typisch songfestivalliedje met veel galm en drama", blikt ze lachend terug. Op You-Tube circuleert nog steeds die opname, waarop Sara te zien is als een soort jonge Shirley Bassey. Maar met die muziek heeft ze inmiddels weinig meer op.
1994 was ook het jaar dat ze voor de eerste keer het land van haar ouders bezocht. "Die reis maakte verschillende soorten gevoelens bij mij los. Enerzijds was ik voor het eerst bij mijn familie en in een land waar ik niet tot een minderheid behoorde. Dat was wel een soort 'thuiskomen'. Maar tegelijkertijd werd ik ermee geconfronteerd hoe Europees ik ook ben. Over de Kaapverdische cultuur heb ik echt heel veel moeten leren en lezen." De muzikale ontwikkeling die Sara tussen 1994 en 2005 doormaakte is grotendeels aan het Nederlandse publiek voorbij gegaan. De twee albums die ze in die periode opnam, kwamen hier nooit in de winkels. Haar huidige concertrepertoire staat helemaal in het teken van Balancê en is een uiterst relaxte mélange van zwoele Afrikaanse, jazz-, pop-, latin- en reggaestijlen. Zo relaxed, dat Tavares en haar drie begeleiders er tijdens de eerste helft van het concert lekker bij gaan zitten. Sara's stem is zwoel, helder en krachtig. Ze praat veel tussen de liedjes door. Ze vertelt hoe lekker ze in haar vel zit en dat het belangrijk is dat iedereen lekker in zijn of haar velletje zit. Om dat gevoel van saamhorigheid kracht bij te zetten kan er in de tweede helft flink worden meegeklapt en -gezongen, waarna Sara afsluit met een a capella gezongen wiegeliedje.
"Als je bij mijn muziek meer de sfeer van het totaal ervaart dan de afzonderlijke liedjes, dan vind ik dat prima", zegt de zangeres. "Dat is ook mijn bedoeling geweest. Ik wil dat je de sfeer voelt van mij en mensen zoals ik in Lissabon. Zo luister ik zelf ook het liefst naar muziek. Als ik een cd koop, wil ik meegezogen worden naar een bepaalde planeet, een ander universum, waar de sfeer van die artiest heerst." Dat verklaart ook waarom Balancê meer associaties oproept met de muziek van bijvoorbeeld de Braziliaanse Bebel Gilberto dan met die van de 'moeder' van het Kaapverdiaanse mornalied, Cesaria Evora. "Uiteraard bewonder ik Cesaria. Heel erg zelfs", zegt Tavares. "Maar zij is inmiddels ver in de zestig. Zij zingt over vroeger. Muziek is vandaag de dag toch meer generatiebepaald dan geografisch. Ik heb gevoelsmatig meer gemeen met jonge, eigenzinnige vrouwen van deze tijd, die hun eigen muziek maken en daar ook nog wat tropische sfeer aan meegeven, zoals Bebel, ja. Maar ook met iemand als India.Arie." En 'thuis', dat blijkt voor Sara uiteindelijk toch Lissabon. "Daar heb ik mijn appartement, mijn katten en mijn vrienden. Ik ben inmiddels overal ter wereld geweest. In New York, in Amsterdam, in Tokyo. Maar ik ben niet het type wereldburger dat van hot naar her rent en zich overal meteen comfortabel nestelt. Mijn muziek gaat over mijn ziel. En mijn ziel komt tot rust in Lissabon. Ik hou van die rust. Dat hoor je ook terug in mijn muziek. En invloeden van buiten zijn er daar ook genoeg: Uit Angola, uit Mozambique. Dat zijn allemaal dingen die ik thuis, in Lissabon, oppik. Die mix van stijlen is mijn werkelijke thuis."

Concerten: 8 November 2007, Theaters Tilburg; 16 November 2007 Theater a/d Parade, Den Bosch